Lịch sử hình thành đà lạt

  -  
Ở miền Bắc, hai địa điểm được trình làng nhưng không được chấp nhận: đỉnh núi tía Vì và cao nguyên trung bộ giữa sông Hồng cùng sông Đà. Đỉnh núi tía Vì quá chật hẹp và độ ẩm quá cao; đường giao thông vận tải lên những cao nguyên thân thung lũng sông Hồng và sông Đà không thuận lợi. Vũng Tàu nằm trong bờ biển, cách thành phố sài gòn 10 tiếng theo mặt đường sông, là 1 bãi biển giá lạnh hơn vùng nội địa nhưng không thể sử dụng làm chỗ nghỉ dưỡng. Vùng váy đầm lầy dài hàng trăm cây số ở ngay gần Vũng Tàu là môi trường truyền dịch sốt rét. Nam giới Kỳ cùng Căm-pu-chia không có những vùng núi nhích cao hơn 1.000 m. Ngay gần Tây Ninh có một đỉnh núi cao 884m; giữa Châu Đốc cùng Hà Tiên cũng có thể có vài đỉnh núi khác cao 400 tuyệt 500m.
Nhận được thư riêng của Doumer, bác sĩ Alexandre Yersin gợi ý thành lập nơi nghỉ dưỡng ở Đà Lạt – Đăng Kia.

Bạn đang xem: Lịch sử hình thành đà lạt


Từ mon 10 năm 1897, Doumer cử một phái bộ quân sự phân tích tìm một bé đường dễ dàng nhất đi trường đoản cú Nha Trang lên cao nguyên Lang Bi-an. Phái đoàn đặt dưới sự lãnh đạo của đại úy pháo binh Thouard (Tu-a), bao gồm trung uý thuỷ quân lục chiến Wolf làm phụ tá. Những thành viên không giống của phái đoàn có có: Cunhac (Cuyn-hắc), tương trợ trắc địa viên; Abriac (A-bri-ắc), phụ trách tải hàng hoá, Missigbrott (Mít-xít-brốt), sĩ quan liêu tuỳ tùng, rất tháo vát. Hình như còn gồm hai hay bố dân binh cùng một người dẫn mặt đường đã đi cùng rất Yersin 4 năm về trước. Phái bộ đi từ sài thành đến Nha Trang với tiến vào thung lũng của sông Nha Trang. Sau một tháng điều tra khảo sát địa hình trong những điều kiện rất khó khăn và vất vả, đoàn tín đồ đến thung lũng sông Đa Nhim, chạm chán buôn Thượng La Pá (Loupah) ngay sát Đrăn (Dran). Từ đây họ men theo hữu ngạn sông Đa Nhim đến Phi Nôm (Fimnom), ngược mẫu suối Đạ Tam, thừa thác Pren (Prenn) và leo lên phía trên triền dốc cao phía phái mạnh cao nguyên, cho Đà Lạt tại một vị trí về sau thi công quán Xa-voa (Auberge savoisienne).
Sau một thời gian dựng lều sống mặt bờ suối Cam Ly, đoàn trú ngụ trong thời điểm tạm thời ở Đăng Kia. Trên đây có một buôn lớn trong những lúc khắp vùng rất bần hàn và hoang vắng. Ở Măng Lin (Manline) tất cả 2 hay 3 buôn fan Lạch. Ở Đăng Kia, phái đoàn được thuận lợi là ở vị trí chính giữa của toàn vùng, hết sức tiện cho việc vẽ phiên bản đồ và đổi thứ dụng để đưa lương thực.
*

Thouard minh chứng không thể đi thẳng từ Nha Trang lên Lang Bi-an và phác thảo một con đường dài khoảng tầm 122km đi trường đoản cú Phan Rang, ngang qua làng Gòn, Đrăn, thung lũng sông Đa Nhim, Klong, Pren và mang đến Đà Lạt. Nhận ra ở độ dài 1.000m, cao nguyên Lang Bi-an có khá nhiều nhánh của sông Đồng Nai, ông gợi nhắc xây dựng một tuyến đường trực tiếp từ tp sài gòn lên Đà Lạt qua thung lũng sông Đồng Nai, tránh con đường đèo cao 800m lên Đrăn.
Sau 11 mon khảo sát, trong tháng 9 năm 1898, phái bộ trở về lại vùng biển, chỉ nhằm Missigbrott nghỉ ngơi lại, lập một sân vườn rau với chăn nuôi một ít gia súc. Đây là bước đầu tiên của nông trại Đăng Kia. 
Năm 1898, một trạm nông nghiệp & trồng trọt và một trạm khí tượng được thiết lập ở Đăng Kia dưới sự quản lý của kỹ sư M. Jacquet (M. Giắc-kê), điều tra nông nghiệp.
– Rau: Măng tây, cà tím, xà lách, xà lách xon (cresson), bắp cải (các kiểu như đỏ, Cabus, Joanet, Milan, Bruxelles, Quintal), cải bông, su hào, dưa leo, dưa chuột, hành tây, củ cải, cà rốt, củ dền, đậu xanh, đậu Hà Lan, cần, ngò tây, cà chua, a-ti-sô,…
– Cây nạp năng lượng trái: pom, lê, đào, cam, chanh, ô-liu, nho, dâu tây,…
– Cây lương thực: bắp, lúa mì, đại mạch, yến mạch, khoai lang, khoai tây,…
– Cây công nghiệp: chè.
Về hoa, A. D’André ghi nhận: “Năm nay, một số trong những lượng kha khá lớn kiểu như hoa được trồng thử. Tôi có thể kể: hoa hồng, cúc, cúc tím, dong riềng, trơn nước (balsamine), sen cạn (capucine), cô-cơ-li-cô, thược dược, mõm sói, bất tử, forget-me-not (myosotis), phong lữ (géranium), móng rồng (phlox), hoa tím (violette), cúc lá nhám (zinnia), cúc white (marguerite), cẩm chướng, cẩm nhung, á phiện, tư tưởng (pensée)…
Tôi theo dõi những giống hoa cho tác dụng tốt nhất và ít tốn công chuyên sóc. Nói chung, có thể nói hoa sống Pháp và các vùng ôn đới rất thích hợp trên Lang Bi-an. Hoa trở nên tân tiến tối đa với đẹp rực rỡ. đa số các như thể hoa những cho hạt tốt đã được thu hái với giữ làm cho giống”.
Trạm cũng trồng thử củ cải dành riêng cho chăn nuôi, như thể Mammouth (Mam-mút) với Dizette (Đi-dét-tơ), với nuôi 250 gia súc.
A. D’André nhấn xét: “Gia súc tăng trưởng xuất sắc nhờ cỏ trên cao nguyên. Các con vật gửi từ Phan Rang lên rất nhỏ xíu yếu và căng thẳng mệt mỏi vì đường xa, nhưng phục hồi lại sau 3 tháng. 7 bé bò giống như Bretagne (Brơ-ta-nhơ) bự nhanh nhưng nên cho ăn thêm cỏ khô, bắp, khoai. 3 con mang từ Pháp sang cùng 4 con thành lập trên cao nguyên. Đôi khi bầy bò sinh ra những con lai vô cùng đẹp. Hiện tất cả 12 con.

Gia súc vào trại cung cấp mỗi tháng khoảng 50 thước khối phân chuồng. Nhờ vào lượng phân này, hoàn toàn có thể đủ bón đến cây trồng. Từ tháng 5 mang lại tháng 10, trạm nntt sản xuất được từng tuần gấp đôi khoảng 150kg rau những loại, số lượng này hoàn toàn có thể lên mang đến 267kg. Nông sản có thể được coi như dồi dào”. <24, 523-529>
Trạm khí tượng chuyển động tương đối gần như đặn cho tới cuối năm 1908, trừ năm 1905 bị gián đoạn trong 1 thời gian. Hoàn thành hoạt rượu cồn từ cuối năm 1908, trạm tiếp tục các bước từ mon 6 năm 1909 đến thời điểm cuối năm 1911. Vào thời kỳ này, đài thiên văn trung ương Phù Liễn gồm nhiệm vụ tập trung và thông tin những số liệu khí tượng sinh sống Đông Dương đưa tin trạm Đà Lạt xong xuôi hoạt động vì chưng không được trợ cấp.
Tuy nhiên, những số liệu khí tượng thu được trong 14 năm đầy đủ để khẳng định điều kiện nhiệt độ của cao nguyên Lang Bi-an.
*

Về nhiệt độ, đồ vật thị cho biết nhiệt độ buổi tối cao tương đối đều, xê dịch giữa 270C với 300C trừ tháng 7 năm 1902, sức nóng độ lên đến 320C.
Từ 0oC vào thời điểm tháng 1, ánh nắng mặt trời tối thấp sụt giảm còn -20C trong tháng 2 và lên cao khá đột ngột đến tháng 8 với tháng 9 (khoảng 90C), tiếp đến nhiệt độ bớt dần xuống còn 20C hồi tháng 12.
Nhiệt độ vừa phải hằng tháng thay đổi giữa 16,370C (tháng 1) cùng 19,570C (tháng 5). Từ ngày hè sang mùa đông, ánh nắng mặt trời chỉ cách nhau 3,20C. ánh sáng trung bình mỗi năm là 18,320C, tương tự như ánh nắng mặt trời trên bờ biển khơi Địa Trung Hải vào mùa xuân. 
Tháng 3 năm 1899, Doumer gửi điện tín cho bác sĩ Yersin cung cấp thông tin ông sẽ tới Phan Rang trong tầm 48 giờ với sẽ cùng Yersin leo núi lên rất cao nguyên Lang Bi-an.
*

Doumer nghỉ trong giây lát ở tòa công sứ Phan Rang, tiếp đến cùng đoàn tùy tùng cưỡi con ngữa đi ngay, định chiều hôm ấy mang đến chân núi, phương pháp Phan Rang khoảng tầm 40km.
Ngựa của Doumer phi nước đại. Dựa vào giống con ngữa tốt, Yersin theo kịp Doumer và mang lại Krong-pha khi trời nhọ mặt người tối.
Yersin dựng lều, lấy ra hai chiếc giường xếp và vài lon đồ hộp. Mãi đến khuya, đoàn tuỳ tùng và tư trang mới mang lại nơi.
Sáng hôm sau, khi trời vừa sáng, đoàn người bước đầu leo núi. Con phố đèo thật mấp mô và hiểm trở, mọi tín đồ phải dắt ngựa đi bộ. Họ mang lại Đrăn vào thời gian 10 giờ. Bên trên cao nguyên, chưa xuất hiện một người việt nào sinh sống. Đrăn chỉ là 1 trong những buôn Thượng mà cư dân đều bệnh tật sốt giá hoành hành. Sau thời điểm tắm sông cùng vội vàng ăn uống trưa, họ lại lên đường đi tiếp chặng cuối.
Trước lúc đến Trạm Hành (Arbre Broyé), đoàn fan lại dắt ngựa chiến trên phần đường đèo, nhưng kể từ Trạm Hành đường đi dễ dàng hơn, họ liên tục lên yên.
*

Khi Doumer, đại úy Langlois (Lăn-gloa) và Yersin cho ven cao nguyên trung bộ thì trời đã về tối sẫm. Cả ba người bám sát đít nhau do một lý do chính là trong đêm tối, chưa quen cùng với địa hình, họ rất có thể bị lạc. Vào thời gian 10 giờ, chúng ta tới đồn lính ở phần Đà Lạt hiện nay. Đó là một trong mái nhà tranh đối kháng sơ. Ông Garnier (Gạc-ni-ê) – trưởng đồn – đang ngủ bất chợt choàng dậy trước sự có mặt của khách lạ bởi chưa được cung cấp thông tin trước. Vào mức 1 giờ đồng hồ khuya, đoàn tuỳ tùng đến. Viên công sứ Nha Trang nói cùng với giọng hãi hùng: “Tôi nghe tiếng cọp gầm, tôi nhận thấy tiếng cọp mà!”.
Từ sáng sớm, đoàn fan khởi hành tiến cho Đăng Kia. Trời lạnh, trên đường đi họ gặp mặt rất nhiều con cà tông
Ở Đăng Kia, Doumer điều tra trạm nông nghiệp & trồng trọt và khí tượng, trình diễn dự án thành lập nơi nghỉ dưỡng tương lai ở trên phần đường xe lửa đi từ dùng Gòn, xuyên thẳng qua rừng núi mang đến Đà Lạt rồi xuống Quy Nhơn. Về sau, dự án không tiến hành được vì khi điều tra thiết kế, các kỹ sư dấn thấy gặp nhiều trở ngại về kỹ thuật rộng là thiết lập một đường xe lửa ven bờ biển với một nhánh đường sắt phụ từ bỏ Phan Rang lên Đà Lạt.
Phái đoàn lắp thêm hai này có có 20 người Âu, trong những số đó có bác sĩ Étienne Tardif (Ê-chiên-nơ Tạc-đíp) với hai người có mặt trong phái bộ Thouard: Cunhac, Abriac.
“Đà Lạt ở trên cao nguyên Lang Bi-an bên trên độ cao ít nhất là 1.500m. Đồn lính nằm trên sườn lưng chừng đồi của một thung lũng rộng, chú ý xuống một vùng đất dốc thoai thoải ven bìa rừng thông. Một loại suối tất cả lưu lượng không nhỏ chảy dưới thung lũng. Nước suối trong mát, dễ dàng uống và không có mùi vị.

Xem thêm: Cảnh Biển Đẹp Nhất Việt Nam & Cẩm Nang Du Lịch Biển, Top 11 Bãi Biển Đẹp Nhất Việt Nam


… Đăng kia ở phía Bắc Đà Lạt nằm trên độ cao 1.400m bao gồm 2 bạn Âu, khoảng chừng 50 người Kinh và Thượng. Cách đây không xa là buôn Thượng với 40-50 hộ. Ông Canivey (Ca-ni-vây) cùng Missigbrott mọi người ở trong một túp lều tranh giải pháp nhau 800m. Họ mang nước xuất phát điểm từ 1 con suối tan vào sông Đồng Nai ở chân đồi”.
Trước cầm cố kỷ XX, Đăng kia là buôn lớn nhất trên cao nguyên trung bộ Lang Bi-an, trong những khi Đà Lạt vẫn còn đó hoang sơ. Nhưng đối chiếu giữa Đà Lạt và Đăng Kia, Tardif kiến nghị chọn Đà Lạt làm cho nơi nghỉ dưỡng và phân tích:
Điều khiếu nại vệ sinh: Vị trí thuận tiện nhất để thành lập và hoạt động nơi nghỉ dưỡng là một vị trí trống trải với dễ mang lại gần. Đó là trường hòa hợp của Đà Lạt hoàn toàn có thể đến một bí quyết rất trường đoản cú nhiên, trong lúc phải đi quanh co thêm 13km new đến Đăng Kia. Đà Lạt còn có một điểm tiện lợi nữa là đất đai dài thường xuyên với dốc thấp, trong khi Đăng Kia gồm một hàng đồi núi giải pháp rời nhau bởi những thung lũng không lớn và lầy lội.
Độ cao: Đà Lạt cao hơn Đăng kia 100m. Nói theo cách khác một cách đúng chuẩn rằng Đà Lạt sinh sống trên cao với Đăng tê nằm trong tim chảo.
Nước: nếu như trong tương lai, nơi nghỉ ngơi trở thành trung tâm, chỉ việc xây dựng ở ngay gần Đà Lạt một tháp nước là sẽ bày bán được nước cho phần đa nhà; sinh sống Đăng Kia, một công trình xây dựng như vậy đòi hỏi rất nhiều khó khăn.
Không khí: Về điểm này, Đà Lạt càng thuận lợi hơn Đăng Kia. Tôi không dám nói trước rằng nhờ độ cao, bầu không khí Đà Lạt trong sáng hơn, nhưng chắc chắn là là bầu không khí Đà Lạt khô hơn.
Nằm ngay gần đỉnh núi Lang Bi-an, trong dịp mưa Đăng tê hứng phần lớn những trận mưa. Ở Đăng Kia, sương mù xum xuê hơn, gió với tia nắng mặt trời chỉ đến từ lúc 9h hay 10 tiếng sáng.
Cuối cùng, Đăng cơ không khi nào có không gian rừng thông. Ngược lại, Đà Lạt nằm kề một rừng thông mênh mông tạo thành một hình cung cấp nguyệt sống Đông-Nam cao nguyên.
Về thảo mộc, xung quanh Đăng Kia không tồn tại cây cối. Đồi núi chỉ che toàn một lớp cỏ xanh. Đà Lạt, trái lại, nằm bên cạnh một rừng thông với tùng, bầu không khí đầy mùi thơm nhựa thông vào lành.
Nếu nơi nghỉ dưỡng đặt làm việc Đăng Kia, trên đây sẽ là 1 trong những đồi núi mấp mô, ít khu đất bằng, không dễ dãi cho các phương tiện giao thông (xe hơi, xe pháo điện, xe cộ đạp) hoạt động. Về ban ngày, không tồn tại bóng cây, do đó không thể dạo chơi; đêm tối lại đầy sương mù. Giá cả nước cung cấp đến tận nơi rất cao. Vấn đề xử lý nước thải bằng những cách thức cơ học xuất xắc hóa học tập ở Đăng Kia khôn xiết tốn kém. Nếu như nước thải chảy vào sông Đồng Nai sẽ chạm mặt rất nhiều khó khăn trong mùa khô. Ở Đà Lạt, với khu đất rộng, đồi núi thấp, một tháp nước cùng một khối hệ thống đường ống dẫn nước có thể cung cung cấp nước cho đa số gia đình. Nước thải mang lại chảy về Pren. Bên dưới thung lũng này có một dòng suối đầy nước, quanh năm chảy qua một vùng rộng lớn lớn gần như hoang vu trước khi đổ vào sông Đa Nhim.
– Về mặt thẩm mỹ, Đà Lạt nằm ở một vị trí khôn xiết tuyệt diệu, chân trời lui về phía xa, tận dãy núi Lang Bi-an. Trái lại, từ lòng chảo Đăng Kia, chân mây bị đầy đủ ngọn đồi xanh bao quanh, không tồn tại rừng, không tồn tại núi, chỉ thấy được ánh mặt trời và đồi cỏ xanh”. 
Do những công nhân làm cho đường bị bị tiêu diệt vì dịch sốt rét, công luận báo cáo phản đối trạm nghỉ dưỡng trên cao nguyên trung bộ Lang Bi-an. Đại uý Bernard (Bẹc-na) đòi hỏi phải phân tích kỹ về loài muỗi và dịch sốt rét.
Vào năm 1905, tín đồ ta ý định không thành lập trạm nghỉ dưỡng trên cao nguyên trung bộ Lang Bi-an nữa dẫu vậy tại một vị trí trong thung lũng sông Đa Nhim, trên độ cao 1.000m, giữa những làng Thượng sinh hoạt Đi-ôm (Diom, Châu tô ngày nay) với La-bui (Lebuoi, xóm Lạc Xuân, thị trấn Đơn Dương ngày nay).
Một ý kiến khác là thành lập nơi nghỉ ngơi trên cao nguyên trung bộ Di Linh vì chưng gần nam Kỳ và trên tuyến đường từ thành phố sài thành lên Lang Bi-an qua Phan Thiết, nhưng tại đây bệnh sốt rét khôn xiết nghiêm trọng. Toàn bộ nhân viên của phái đoàn nghiên cứu và phân tích đường sắt bởi vì kỹ sư Blim dẫn đầu đều bị bệnh nguy kịch và phải bỏ qua công việc. 12 trong những 24 tù nhân nhân người Kinh đưa lên Djiring đã bị chết trong vòng một tháng.
Cao nguyên Lang Bi-an có ưu thế là con muỗi a-nô-phen khôn xiết hiếm, nhiệt độ về đêm xuống thấp đủ để hạn chế mầm bệnh sốt rét phát triển.
Lúc đầu, bạn ta chọn Đăng Kia, nhưng kế tiếp một vị trí giữa Đà Lạt cùng Đăng Kia, và sau cuối Đà Lạt .
Từ năm 1898 mang đến năm 1900, các phái đoàn Odhéra (Ô-đê-ra), Garnier (Gạc-ni-ê) cùng Bernard (Bẹc-na) nghiên cứu và phân tích con đường đi từ sài thành lên Đà Lạt (dài khoảng chừng 300km) đã được Thouard gợi ý, đề nghị một tuyến phố đi thẳng từ Đà Lạt mang lại Biên Hoà bằng phương pháp dùng đoạn Đà Lạt – Phan Rang, sau đó đường bóc ra từ bỏ Klong, quá sông Đa Nhim, đi qua Djiring với xuống thung lũng sông La Ngà để tiếp nối với con đường tàu ven biển về phía Tánh Linh.
Phái đoàn Guynet (Guy-nê) (1899) cùng Buvigner (Buy-vi-nhê) (1900) lập đường Phan Rang – buôn bản Gòn – Đrăn – Đà Lạt.
Năm 1901, tổ chức những cơ sở tiếp tế cho Đà Lạt qua ngã đường Phan Rang – Đà Lạt, lập những trạm dọc đường, xây đắp vài tòa nhà gỗ giành cho toàn quyền, căn bệnh viện, công sứ và cảnh binh. Một viên thị trưởng được chỉ định.
Khi còn làm việc Hà Nội, Doumer đang lập một chương trình chế tạo Đà Lạt. Theo công tác này, Đà Lạt là 1 trong những thành phố toàn diện với những trụ sở hành chánh hoạt động về mùa hè, những trường trung học cùng doanh trại quân đội. Bạn dạng đồ phân lô đã bố trí các công trình kiến trúc trường đoản cú dinh toàn quyền đến nhà ở của y tá, văn phòng công sở công chánh, thuế vụ, thú y, điều tra tài chánh, nông nghiệp,… Sở công an ở lân cận giải trí trường. Toà thị chánh rộng lớn 306,88m2 với khá nhiều phòng. Nước được dự kiến cung cấp cho 10.000 dân, nguồn nước có thể thoả mãn sau này cho 40.000 dân. Nước được thanh lọc bằng phương pháp ozon hoá và có thể cả tia cực tím. Năng lượng thuỷ điện của các thác nước nghỉ ngơi Ăn Krô-ét với xí nghiệp 2.760 mã lực sẽ cung cấp điện mang đến thành phố. 
Năm 1902, Doumer về Pháp, dự án công trình đồ sộ của ông ngưng lại, kinh phí đầu tư bị cắt, những dự án công trình xây dựng dở dang. Ở Đà Lạt chỉ với vài nhân vật: một viên thị trưởng, một giám binh và một trưởng trạm nông nghiệp. Đà Lạt triền miên trong một giấc ngủ dài hơn nữa 10 năm…
Trong thời hạn này, những phái đoàn Beylié (Bây-li-ê) (1903), Pennequin (Pen-nơ-ken) (1904), bác bỏ sĩ Grall (Gran) (1904), Bizar (Bi-da) (1905), Garnier (1906), Cunhac (1907), Ducla (Đuy-cla) (Bộ Công chánh), bác bỏ sĩ Vassal (Viện Pasteur) vẫn nghiên cứu về Lang Bi-an cùng những bé đường lên cao nguyên, đề nghị xin tiếp tục xây dựng Đà Lạt, một địa điểm nghỉ dưỡng rất lý tưởng.
“Đà Lạt! Tám giỏi mười mái nhà tranh của bạn Việt, một bên sàn bằng ván thô sơ dành riêng cho lữ khách, một vòi vĩnh nước, trung tâm vui chơi quảng trường chợ, một bên bưu điện đối kháng sơ. Trên một ngọn đồi, sau hàng rào cùng giữa rặng thông xanh, vài tòa nhà gạch của trung trung tâm hành chánh Đà Lạt, vì chế độ cai trị tại đây thật sệt biệt: gồm một hội đồng cùng cả một viên thị trưởng. Ông Champoudry (Săm-pu-đry) – Thị trưởng Đà Lạt – nguyên cầm cố vấn Hội đồng thành phố Pa-ri bị thất cử được Doumer lấy sang đây cùng coi như bạn sáng lập Đà Lạt. Còn cư dân? Vài chục con người Việt bị đày, vài ba khách bạn Âu đi công tác hay trắc địa, những người thợ săn tuyệt lữ khách riêng biệt cùng đoàn tuỳ tùng. Tài nguyên? sát như không tồn tại gì hết; không tồn tại một khoản giá thành đáng kể, không có một sự giúp sức nào cả. Vốn là dược sĩ chăm trách về vấn đề lau chùi và vệ sinh thành phố Pa-ri, ông yêu thích thiết kế khối hệ thống thoát nước trong tp tương lai dựng lên phía trên sa mạc này và hóng đợi…
Trung vai trung phong hành chánh của Đà Lạt không được nới xa thêm chút nào, vẫn trực thuộc về tỉnh giấc Phan Rang. Để tránh hầu hết sự tranh chấp về quyền hạn, ông Canivey (Ca-ni-vây) – Đại diện của Công sứ – sinh sống với gia đình và trực thuộc hạ phương pháp xa 3km, kế bên phạm vi của Champoudry. Chỗ đây, ông thực thụ là công ty nhân, cai quản một vùng Thượng rộng lớn lớn, nhằm lại cho đối thủ xấu số của ông vài chục con người Việt thường xuyên ra vào vào một thôn nhỏ.
Không những là một trong người am hiểu miền Thượng, ông còn là 1 tay thiện xạ gồm lẽ một trong những phần vì si mê thích nhưng chắc chắn rằng vì hoàn cảnh bắt buộc.
Ở đây không tồn tại thịt nào khác bên cạnh thịt rừng; về rau, chỉ gồm vài nhiều loại rau do bạn Thượng đem về hay những người lính từ trồng trọt. Phải tiếp tục chống lại cọp và beo không ít trong mọi vùng. Chuyện cọp là chuyện hay ngày, chưa phải là chuyện vui đùa đơm đặt mà là một thực tế đáng lo ngại. Chó, ngựa, nhiều người giúp việc, không ít người bưu trạm đã trở nên cọp vồ; nhiều người dân Âu cũng cùng tầm thường số phận.
Sau khi bữa ăn ở đồn cảnh binh, ông Canivey mang lại bốn người cầm đuốc đưa tôi về vì đường đi rất nguy nan từ khi mặt trời lặn. Ông nói với tôi rằng tôi sẽ lầm khi đến đây một mình.

Xem thêm: Các Địa Điểm Du Lịch Miền Bắc Đẹp Nhất Không Thể Bỏ Lỡ, 10 Điểm Du Lịch Miền Bắc Đẹp Nhất Không Thể Bỏ Lỡ


Những bé chó rừng còn nguy nan hơn nữa. Đây là một trong những loại chó cao gần bởi cái bàn, ốm nhom nhưng rất là hung dữ. Chúng kéo đi hàng bầy và xua đuổi theo nhỏ mồi đo đắn mệt. Chúng tấn công cả cọp cùng thường đại chiến đến cùng, dù bắt buộc bỏ thây vài ba mạng. Một lần, bé chó của đại uý Lavit (La-vi) – một tín đồ thợ săn gan dạ – bị một lũ chó rừng xua đuổi theo cho tận trại. Chúng chỉ chịu bỏ đi khi toàn bộ mọi fan trong trại nôn nả chạy ra xua đuổi chúng. Tôi đã từng có lần nghe nói về những con chó rừng sinh sống Quy Nhơn, tuy vậy những nhỏ chó rừng tại đây còn dễ dàng sợ hơn.
Tất nhiên, Đà Lạt thiếu số đông trò giải trí quyến rũ. Ở trong đơn vị gỗ với ngủ trên nệm gỗ không lôi kéo du khách chút nào! không có cỏ cho ngựa và cám xuất kho với giá cắt cổ”.