GIÁ TRỊ LỊCH SỬ VĂN HÓA CỦA VĂN MIẾU QUỐC TỬ GIÁM

  -  
Giới thiệu Hoạt động chuyên môn, nghiệp vụCông tác trưng bàyTin tức Trưng bày Trưng bày chăm đềNghiên cứu vớt Khảo cổ họcẤn phẩmDự án BTLSQG Thông tin có ích Hỗ trợ

Lịch sử quốc tử giám – Quốc Tử Giám

Sự khiếu nại dựng văn miếu quốc tử giám được Đại Việt sử ký toàn thư ghi như sau: "Năm Canh Tuất, niên hiệu Thần Vũ thứ hai (1070) đời Lý Thánh Tông, mùa thu tháng 8 có tác dụng Văn Miếu, đắp tượng Khổng Tử, Chu Công cùng Tứ phối, vẽ tượng Thất thập nhị hiền, bốn mùa thờ tế. Hoàng thái tử mang đến học nghỉ ngơi đây".

Bạn đang xem: Giá trị lịch sử văn hóa của văn miếu quốc tử giám

Đến tháng tư, ngày hè năm Bính Thìn, niên hiệu Anh Vũ Chiêu Thắng thứ nhất (1076) vua Lý Nhân Tông cho lập bên Quốc Tử Giám, tuyển trong các văn thần lấy những người có văn học để học tại đó. Từ thời điểm năm 1253, Vua nai lưng Thái Tông đến mở rộng văn miếu quốc tử giám và thu dấn cả con cháu thường dân có học lực xuất sắc.

Đời vua nai lưng Minh Tông, phố chu văn an được cử làm quan văn miếu Tư nghiệp (Hiệu trưởng) với thầy dạy dỗ trực tiếp của những hoàng tử. Đến năm 1370 đường chu văn an qua đời được Vua è Nghệ Tông cho thờ sinh hoạt Văn Miếu cạnh bên Khổng Tử.

Sang thời Hậu Lê, Nho giáo vô cùng thịnh hành. Vào thời điểm năm 1484, Vua Lê Thánh Tông mang lại dựng bia Tiến sĩ của không ít người đỗ ts từ khoa thi năm 1442 mang lại 1779.

Đến đầu thời Nguyễn, vua Gia Long huỷ bỏ trường văn miếu quốc tử giám ở Hà Nội, đổi nhà Thái Học làm cho nhà Khải Thánh nhằm thờ cha mẹ Khổng Tử và kiến tạo Khuê Văn các ở trước Văn Miếu. Đầu năm 1947, giặc Pháp nã đạn đại bác bỏ làm đổ sập căn nhà, chỉ còn cái nền với nhị cột đá cùng 4 nghiên đá.

Kiến trúc văn miếu quốc tử giám – Quốc Tử Giám

Di tích lịch sử dân tộc Văn Miếu – văn miếu quốc tử giám có diện tích 54.331m2 gồm: hồ nước Văn, sân vườn Giám cùng Nội từ bỏ được bảo phủ bằng tường gạch vồ.

Phía trước cổng phệ là tứ trụ (bốn cột lớn). Phía hai bên tứ trụ có hai bia "Hạ mã" (xuống ngựa). Văn miếu quốc tử giám môn cao rộng, phía 2 bên bậc tam cấp, phía ngoài gồm đôi long đá mang phong thái nghệ thuật thời Nguyễn. Nội trường đoản cú được chia thành năm quần thể vực:

Khu thứ nhất (Nhập đạo): bắt đầu từ cửa văn miếu quốc tử giám đến cửa ngõ Đại Trung; cửa Đại Trung cha gian lợp ngói. Phía hai bên cửa Đại Trung là hai cửa nhỏ Thành Đức và Đạt tài.

*

Văn Miếu Môn.

Khu lắp thêm hai (Thành đạo): từ cửa Đại Trung mang đến Khuê Văn những – một dự án công trình kiến trúc rất dị là biểu tượng của lịch sử vẻ vang văn hóa Hà Nội. Khuê Văn các được dựng năm 1805. Tầng bên dưới là tư trụ gạch, tầng trên là bản vẽ xây dựng gỗ, bốn mặt đều phải sở hữu cửa sổ tròn, bên trên mái lợp ngói ống. 2 bên Khuê Văn các là nhì cửa túng thiếu văn với Súc văn – là những tên thường gọi với ý nghĩa ca tụng vẻ đẹp của văn chương.

*

Khuê Văn Các.

Khu sản phẩm công nghệ ba: hai dãy nhà bia với 82 bia tiến sĩ dựng từ thời điểm năm 1484 mang lại năm 1780 đứng tên quê tiệm của 1304 vị tiến sỹ của 82 khoa thi. Nằm đối xứng 2 bên Thiên cung tỉnh là cửa Đại Thành mở thanh lịch khu lắp thêm tư. Kim Thanh môn với Ngọc Chấn môn là nhị cửa bé dại nằm phía 2 bên của Đại Thành.

Khu thứ tư (Đại Thành Điện): phía 2 bên sân Đại Bái có hai hàng nhà Tả vu và Hữu vu, là chỗ thờ bài vị 72 bạn học trò xuất dung nhan của Khổng Tử và phố chu văn an – danh nhân bản hóa trái đất và công ty giáo dục việt nam nổi giờ đồng hồ thời Trần. Ở tại chính giữa là Bái đường – địa điểm hành lễ trong những kì tế tự. Vị trí đây có rất nhiều bức hoành phi, câu đối mệnh danh Nho học, mệnh danh Khổng Tử cùng Tứ phối (Nhan Hồi, Tử Tư, Tăng Sâm và mạnh Tử) cùng bài vị của 10 vị hiền triết. Những công trình phong cách xây dựng của quốc tử giám được dựng bằng gỗ lim, gạch đất nung, ngói mũi hài theo phong cách dân tộc của những triều đại Lê, Nguyễn; khu vực đây còn giữ gìn cây đa, cây đại cổ thụ hàng ngàn năm.

Khu sản phẩm năm: khu vực Thái học tập vốn là trường quốc tử giám xưa – trường đại học giang sơn đầu tiên của Việt Nam. Đầu ráng kỷ XIX, khi nhà Nguyễn dời quốc tử giám vào Huế, địa điểm đây dựng năng lượng điện Khải Thánh thờ tuy vậy thân phụ mẫu mã của Khổng Tử.

Hệ thống bia tiến sỹ văn miếu Thăng Long

Trong khuôn viên di tích văn miếu – văn miếu có một khu vườn từ Khuê Văn các đến cửa Đại Thành thường gọi là sân vườn Bia. Phần ở giữa khu vườn này là 1 trong những hồ nước hình vuông vắn gọi là Phương Tỉnh giỏi Thiên quang Tỉnh. Gần kề bờ hồ là lối đi, rồi đến những dãy bia trang nghiêm cổ điển dựng thành nhì khu phía Đông với phía Tây, mỗi khu chia thành hai dãy, tất cả gồm 82 tấm bia ghi họ tên, quê quán của những vị đã thi đỗ những khoa thi tiến sĩ triều Lê (chính xác là 81 bia ts triều Lê cùng 1 bia ts triều Mạc), thường điện thoại tư vấn là bia ts Văn Miếu.

*

Hàng bia Tiến sĩ.

Xem thêm: 15 Món Ăn Khuya Nên Ăn Gì Để Tăng Cân? Top 8 Món Ăn Đêm Cho Người Gầy!

Tham quan khu bia đá, bạn có thể tìm thấy tên tuổi của tương đối nhiều danh nhân từng được nói đến trong những sách sử nước ta như: nhà sử học tập Ngô Sĩ Liên - ts năm 1442 đang soạn cuốn sách Đại Việt sử ký kết toàn thư; nhà bác học Lê Quý Đôn - tiến sĩ năm 1752, người sáng tác của Đại Việt thông sử, kiến văn tiểu lục, Vân đài nhiều loại ngữ…; nhà chính trị, nước ngoài giao lỗi lạc Ngô Thì Nhậm đỗ ts khoa 1775, đã giúp vua quang quẻ Trung thắng lợi quân Thanh trong trận Ngọc Hồi - Đống Đa định kỳ sử… Điều quánh biệt, qua các tấm bia đá này, bọn họ không chỉ nghe biết thân cố sự nghiệp của những sử thần việt nam mà bọn họ còn được gọi hơn về mối quan hệ bang giao giữa các nước vùng Đông nam giới Á.

Trong số 1.304 tiến sỹ được viết tên trên 82 bia đá, bao gồm 225 vị từng được cử đi sứ sang china vào những triều Minh (1368-1644), triều Thanh (1644-1911). Lê Quý Đôn (1726-1784) đỗ ts năm 1752, đã giữ lại nhiều tuyệt vời khi đi sứ thanh lịch Trung Quốc. Ông đã tiếp xúc, giao lưu, thương lượng về văn chương, học thuật với các học giả, nhà thơ china và Triều Tiên. Học thức và tài văn vẻ của Lê Quý Đôn được những sứ thần Triều Tiên và china ca ngợi.

Không chỉ nên nguồn bốn liệu nhiều mẫu mã phản ánh một giai đoạn lịch sử dân tộc hơn 300 năm bên dưới triều Lê - Mạc, Bia Tiến sĩ văn miếu quốc tử giám còn là bức tranh sinh động về bài toán tuyển dụng và huấn luyện nhân tài độc đáo và khác biệt ở nước ta được biểu thị ở tư tưởng trị quốc phụ thuộc nhân tài của cha ông ta. Cơ chế quân chủ tập quyền việt nam thời Lê hết sức trọng dụng nhân tài, coi “nhân tài là nguyên khí quốc gia”, là bắt đầu sự thịnh của đất nước. Điều này vẫn được miêu tả rõ ngay ngơi nghỉ tấm bia trước tiên (khoa 1442): “Hiền tài là nguyên khí quốc gia, nguyên khí vững thì nắm nước to gan lớn mật và thịnh, nguyên khí hèn thì cố gắng nước yếu cùng suy, mang lại nên các đấng thánh đế minh vương không một ai không chăm lo xây dựng nhân tài”. Tấm bia năm 1448 lại nói “Nhân tài đối với đất nước quan hệ siêu lớn” và “Phải có giảng dạy sau mới nhân ái tài”. Các tấm bia sau cũng đề cập đi kể lại ý “nhân tài là nguyên khí quốc gia”. Các vị vua công ty Lê, nhà Mạc đã dựa vào Nho giáo, sử dụng tri thức Nho giáo để huấn luyện và giảng dạy và tuyển lựa chọn nhân tài. Tiêu chuẩn “Hiền”, “Tài” để tuyển lựa chọn cũng theo quan niệm của Nho giáo. Công ty nước lấy thi tuyển làm phương thức chủ yếu để tuyển lựa chọn nhân tài. Năm 1484, vua Thái Tông đơn vị Lê xuống chiếu: “Muốn có kĩ năng trước hết nên chọn người dân có học, phép chọn người dân có học thì thi tuyển làm đầu”. Năm 1499, vua Lê Hiến Tông cũng đều có sắc dụ rằng: “Nhân tài là nguyên khí ở trong phòng nước, nguyên khí dũng mạnh thì trị đạo mới thịnh, khoa trường là mặt đường thẳng của quan tiền trường, đường thẳng mở thì chân nho bắt đầu có”... Bia các năm 1556, 1604, 1703, 1763, 1772 nhấn thêm ý “phải vun trồng, bồi dưỡng nhân tài”. Những điều bên trên đây cho biết thêm rằng, nhà trương cải tiến và phát triển giáo dục, trọng dụng nhân tài, huấn luyện nguồn lực lượng lao động cho nước nhà là một công ty trương được đánh giá trọng hàng đầu, cực kỳ quan trọng đối với bất kỳ thời đại nào trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước cường thịnh.

Giá trị cùng nét rất dị của 82 bia Tiến sĩ đó là những bài văn khắc trên bia. Trên nhân loại nhiều nước dựng bia, tuy thế chỉ duy nhất Bia Tiến sĩ văn miếu quốc tử giám có bài ký ghi lịch sử các khoa thi cùng triết lý của triều đại về nền giáo dục và đào tạo và đào tạo, sử dụng nhân tài. Những bài ký trên bia tiến sĩ được viết bằng văn bản Hán với các phương pháp viết khác nhau, khiến cho mỗi tấm bia như một vật phẩm thư pháp. Những bài xích văn bia này nhiều phần đều bởi những danh nhân văn hóa, trí thức to của quốc gia soạn, cần về cơ bạn dạng là đều tác phẩm vô giá, đóng góp phần làm nên truyền thống cuội nguồn văn hóa, giáo dục và đào tạo của Việt Nam.

*

Tượng thờ đường chu văn an trong quốc tử giám – Quốc Tử Giám.

Cho mang đến nay, nhiều phần các hoa văn với văn trường đoản cú trên mỗi bia đá còn rõ, có tác dụng đọc được. Những bài văn bia cho thấy thêm rõ tháng ngày dựng bia, tên của fan soạn văn bia, bạn dựng bia. Chữ viết trên bia, các hoa văn tô điểm cùng phong cách tạo dáng bia, rùa đều mang dấu ấn của thời đại sản hình thành chúng.

Bia tiến sĩ có ảnh hưởng xã hội to lớn lớn đối với người đương thời với hậu thế. Được ghi tên trên bia đá đó là niềm khuyến khích lớn đối với việc học tập, rèn luyện để đổi thay người hữu ích cho non sông và làng mạc hội. Bia tiến sĩ cũng là hình tượng và niềm từ hào của việc thành đạt và trí tuệ. Có thể thấy việc tổ chức UNESCO thừa nhận bia tiến sĩ văn miếu – văn miếu là di sản bốn liệu của thế giới là giữa những sự kiện khủng và là niềm từ hào của cục bộ nhân dân tp hà nội nói riêng rẽ và cả nước nói chung.

Văn Miếu – văn miếu quốc tử giám xưa là vùng "cửa Khổng sảnh Trình" là "Thánh con đường của Nho học", nơi huấn luyện và giảng dạy và biểu dương anh tài của đất nước; nay là một trong những khu di tích lịch sử dân tộc - văn hóa truyền thống lớn nhất tại chính giữa Thủ đô, đặc trưng cho tiến trình văn hóa truyền thống Việt Nam, với những vận động văn hóa, kỹ thuật năng đụng của mình, đang đóng góp thêm phần to phệ vào công việc giữ gìn phiên bản sắc văn hóa dân tộc, làm cho cho thủ đô xứng xứng đáng là viên ngọc "Ngàn năm văn hiến" của khu đất nước.

Lan Phương (tổng hợp)

1. Bùi Đẹp, Di sản trái đất tại Việt Nam, tập 1, Nxb Trẻ, 2012.

2. Đại Việt sử ký toàn thư, tập 1, Nxb khoa học Xã hội, 1972.

3. Lưu lại Minh Trị (chủ biên), search trong di tích Văn hóa vn Thăng Long – Hà Nội, Nxb văn hóa truyền thống – Thông tin, 2002.

Xem thêm: Nguồn Gốc Đất Công Nghiệp Là Gì ? Thông Tin Từ A Đất Công Nghiệp Là Gì

4. Ngô Đức Thọ, Văn bia Tiến sĩ quốc tử giám – văn miếu quốc tử giám Thăng Long, Nxb Hà Nội, 2010.